Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin bugün Yozgat’ta olacak. Sayın Bakan’ın resmî ziyaret programı, siyasî temaslar ve eğitime dönük incelemeler ve STK buluşmaları şeklinde gerçekleşecek.
Bu tür organizasyonlar açmaz beni. Rutin dışına çıkılmaz çünkü. Program protokol kuralları çerçevesinde yürür hep.
Haberci arkadaşlarımız sayın Bakan’ın ziyaret gündemini bütün ayrıntısıyla yansıtacaktır. Ben kendi alanıma yöneleceğim müsaade ederseniz.
***
Sayın Bakan’dan ne istenilebileceğini derinlemesine araştırdım. Pek bir şey bulamadım doğrusu. Yozgat’a ayrılan bütçeye baktım, okul, derslik ve öğretmen sayısına dikkat kesildim, olumsuz bir veriye rastlamadım.
Bakanlığın yatırım bütçesinden aldığı pay fena yerde durmuyor. 1 milyar 150 milyonluk bütçesiyle, komşu Tokat, Amasya, Kırıkkale, Nevşehir ve Kırşehir’in önünde yer alıyor Yozgat.
Toplam okul sayısı 475 (Merkez 114).
Toplam derslik sayısı 4,354 (Merkez 1,285).
Toplam öğretmen sayısı 5,507 (Merkez 1,764).
Toplam öğrenci sayısı 65.487 (Merkez 24,120).
Sözkonusu rakamlar Yozgat’ı sınıf mevcutları ve öğretmen yükü açısından “en avantajlı iller” arasına sokuyor. İlimizde 14 öğrenciye 1 öğretmen düşerken, bu oran Ankara’da 21, İstanbul’da 22 olarak gerçekleşiyor.
Kuşkunuz olmasın, komşu iller arasında da en iyi istatistiğe sahip Yozgat.
Bir tek derslik sayısı artış hızında geride gözüküyor. Bunun da makul sebebi var. Durağan nüfus yapısı yüzünden yeni derslik ihtiyacı doğmuyor. Bakanlık bu sebeple dikkatini dersliklerin modernizasyonuna yoğunlaştırıyor.
Yozgat’ın eğitim altyapısı tamam gözüküyor.
Yani her şey var.
Ama başarı yok!
Hazır gelmişken, duyulur-duyulmaz; dikkate alınır-alınmaz, sayın Bakan’a önemli bir çağrıda bulunacak, kronikleşmiş bir soruna el atmasını isteyeceğim buradan.
***
Yarın LGS (Liselere Geçiş Sistemi) yapılacak. 22 sınav merkezinin 222 salonunda 4 bine yakın öğrenci başarılı için ter dökecek. Sayın Bakan sınav öncesi hazırlıkları yerinde inceleyecek bugün. İncelemelerde Yozgat’ın LGS başarı oranı konu edilir mi bilemiyorum. Edilmeyebileceğini varsayarak, baş ağrıtan bu sorunu gündeme getirmekte fayda görüyorum.
Biliyorsunuz, LGS’nin en prestijli okulları; fen liseleri, nitelikli Anadolu liseleri, sosyal bilimler liseleri, bazı proje okulları ve güçlü teknik programları bulunan meslek liseleri olarak sıralanıyor.
Ülke genelinde 1 milyonu aşkın öğrenci bu okullara yerleşebilmek için canla başla çabalıyor.
Yozgat, sınıf mevcudu ve öğretmen yükü açısından “en avantajlı iller” arasında bulunmasına karşın LGS’de oldukça geri yerde duruyor. LGS tam puanlı öğrenci başarı oranı itibarıyla 81 vilayet içerisinde 66’ıncı sırada gözüküyor.
İşte bu ayrıntı can yakıyor.
2025 verilerine göre, 500 tam puan alan öğrenci sayısı 719. Yozgat’ta 1.
Türkiye ortalaması binde 0,75. Yozgat’ta binde 0,25.
Tam puanlı öğrenci üretme oranına göre Türkiye ortalamasının yaklaşık üçte biri seviyesinde kaldığı anlaşılıyor.
Komşu iller arasındaki yeri maalesef son sıra.
Tam puanlı öğrenci sayısı itibarıyla bu iller şöyle sıralanıyor: Kayseri 19, Kırşehir 7, Amasya 6, Tokat 5, Sivas 5, Çorum 4, Nevşehir 3, Kırşehir 3.
Çoğunluğu Doğu Anadolu Bölgesinden olmak üzere tam 15 ilin tam puanlı öğrenci çıkartamadığını da belirtmek gerekiyor tabii.
Yozgat’ın genel akademik (LGS + fen lisesi yerleştirme yoğunluğu + ortalama yüzdelik) başarı oranları da hiç iç açmıyor.
Bir önceki yıl (2025) okul/yüzdelik dilim verileri henüz yayınlanmadığı için, kıyas çalışmasını mecburen 2024 yılı verilerini esas alarak yaptım. Yozgat, Türkiye ortalamasında 60-70 bandında dururken, komşu iller arasında yine son sıraya mahkûm görüntü veriyor.
Talih, öteden beri bir türlü gülmüyor.
***
Hoş geldi, hoşnutluk getirdi inşallah!
Sayın Bakan’dan daha yakın ilgi/alaka bekliyoruz. Özellikle LGS verilerini masaya yatırmasını, nedenini/niçinini uzman gözüyle sorgulamasını diliyoruz.
Yozgat tel tel dökülüyor çünkü.
Bu yıl geçti, hiç değilse gelecek yıl için ümit biriktirelim.
Çok şey istemiyoruz herhalde…