Resmî Gazete'de yayımlanan 16 Temmuz 2026 tarihli kararla, Türk Medeni Kanunu'nun 734'üncü maddesindeki düzenleme Anayasa'ya aykırı bulundu. İptal edilen hüküm, hisseli bir taşınmazdaki payın üçüncü kişiye satılması halinde diğer hissedarların önalım hakkını kullanabilmek için mahkemece belirlenen rayiç bedeli yatırmasını zorunlu kılıyordu.
Aralık 2025'te yapılan yasal değişiklikle önalım davalarında tapuda gösterilen satış bedeli yerine taşınmazın rayiç değerinin esas alınması kararlaştırılmıştı. Bu uygulamada hâkim tarafından belirlenen piyasa değeri, önalım hakkını kullanmak isteyen hissedarın ödemesi gereken tutarı oluşturuyordu.
Anayasa Mahkemesi, rayiç bedelin gerçek satış bedelinden farklı belirlenebilmesinin alıcı, satıcı ve önalım hakkını kullanmak isteyen hissedar arasındaki menfaat dengesini bozabileceğine hükmetti. Düzenlemenin mülkiyet hakkı açısından taraflar arasında adil bir denge sağlamadığı gerekçesiyle iptal kararı verildi.
YENİ DÜZENLEME İÇİN 9 AY SÜRE
Mahkeme, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesi yerine 9 ay ertelenmesine karar verdi. Buna göre mevcut rayiç bedel uygulaması 6 Ağustos 2027 tarihine kadar devam edecek. Bu süre içerisinde TBMM tarafından yeni bir yasal düzenleme yapılabilecek.
AYM, geçmişte açılan davalara rayiç bedel uygulamasının uygulanmasını öngören geçiş hükmünü de iptal etti.
HİSSEDARLARIN ÖNALIM HAKKI KALKMIYOR
Kararın en önemli noktalarından biri ise hissedarların önalım hakkının ortadan kaldırılmaması oldu. Türk Medeni Kanunu'nun 732'nci maddesi kapsamında, paylı mülkiyete konu taşınmazda hissesini üçüncü kişiye satan paydaşın diğer hissedarları, yasal şartları yerine getirerek önalım hakkını kullanmaya devam edebilecek.
Bu hakkın kullanılmasında süreler de değişmedi. Satışın noter aracılığıyla hak sahibine bildirilmesinden itibaren 3 ay, her durumda satış tarihinden itibaren ise en fazla 1 yıl içerisinde önalım hakkının kullanılması gerekiyor.
Anayasa Mahkemesinin kararı, hissedarların önalım hakkını değil, bu hakkın dava yoluyla kullanılması sırasında ödenecek bedelin belirlenmesine ilişkin hükmü kapsıyor. 6 Ağustos 2027 sonrasında hangi hesaplama yönteminin uygulanacağı ise Meclis tarafından yapılacak yeni düzenlemeyle netleşecek.
/ Haber Merkezi
