Yozgat’ın en fazla hububat üretiminin yapıldığı ilçelerden biri olan Yerköy’de, 1966 yılında kurulan ve uzun yıllar bölge çiftçisine hizmet veren çok amaçlı un değirmeni, mirasçılar arasında yaşanan anlaşmazlık nedeniyle 18 yıldır kapalı durumda bulunuyor. Bir dönem Yerköy ve çevresinde hububatın işlenmesinde önemli rol üstlenen değirmen, bugün ise kaderine terk edilmiş halde viraneye dönmüş durumda.
Yerköy ilçesi Hüyük Mahallesi’nde bulunan ve merhum Duran İlendemli tarafından kurulan değirmen; yıllarca buğdayın una dönüştürülmesinin yanı sıra bulgur, düğürcük üretimi ve ilçenin Sekili bölgesinden çıkarılan kaya tuzunun kırılarak sofralık tuz haline getirilmesi gibi birçok alanda hizmet verdi. Bölge halkı için hem ekonomik hem de sosyal bir merkez konumunda olan değirmen, İlendemli’nin 2008 yılında vefat etmesinin ardından mirasçılar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle kapatıldı. Yerköy’de geçmişte faaliyet gösteren çok sayıda değirmenden günümüze yalnızca bu tesis ayakta kalabilirken, 18 yıl boyunca kilitli kalan değirmenin kapısı ilk kez açıldı. Ancak tesisin yeniden üretime geçmesi, devam eden hukuki süreç nedeniyle henüz mümkün olamadı. Değirmenin mirasçılarından emekli öğretmen Adem İlendemli, mahkeme tarafından yediemin olarak atandığını ancak işletme yetkisinin bulunmadığını belirtti. İlendemli, davanın sonuçlanması ve değirmenin kendisine devredilmesi halinde tesisi yeniden faaliyete geçirmek istediğini ifade etti. Çocukluğundan itibaren değirmende babasıyla birlikte çalıştığını anlatan Adem İlendemli, değirmenin teknik altyapısının büyük ölçüde korunmuş durumda olduğunu dile getirerek şunları söyledi:
“Babam Duran İlendemli 2008’de vefat etti. Vefatından hemen sonra üvey kardeşlerim buraya tespit yaptırdı. Hakim burayı bana teslim etti ve o günden beri de değirmen çalışmıyor. Oysa biz burada buğdayı un yapıyorduk, bulgur üretiyorduk, kırma makinesiyle çeşitli işlemler yapıyorduk. Sekiz kardeşiz, beşinin hissesini ben aldım. Evim de buraya bitişik. Biz buranın satılmasını istemiyoruz. Bu değirmen kapalı kaldığı için sadece biz değil, çevredeki herkes mağdur oluyor.”
İlendemli, gerekli bakım ve onarımların yapılması halinde makinelerin yeniden çalışabilecek durumda olduğunu da sözlerine ekledi. Değirmenin bulunduğu Hüyük Mahallesi’nin Muhtarı Hasan Koyuncu da tesisin mahalle ve çevre köyler için taşıdığı öneme dikkat çekti. Koyuncu, değirmenin geçmişte bölge halkının günlük yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Buraya gelirdik, kırma yaptırırdık, bulgur yaptırırdık, tuz çektirirdik. Bizim için kendi yerimiz gibiydi. Köyümüze yakın, yol güzergahı üzerindeydi. Sahibi Duran amca yaşlandı, vefat etti. Sonrasında çocukları anlaşamadı ve iş mahkemeye kaldı. Burada gördüğünüz makinelerin tamamı artık neredeyse tarihi eser niteliğinde. Geçmişin emeğini, üretimini temsil ediyor.” Haber Merkezi