Çalışma hayatında kadınların ve özellikle çalışan annelerin haklarını ilgilendiren yeni bir düzenleme gündeme geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan yönetmelik değişikliği taslağı, işverenlerin kreş ve emzirme odası konusundaki yükümlülüklerini genişletmeyi, gebe ve emziren çalışanların iş sağlığı ve güvenliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın haberine göre taslakta, iş yerlerindeki kadın çalışan sayısına bağlı olarak kreş ve emzirme odası kurulması, anne sütünün sağılması ve uygun koşullarda muhafaza edilmesi ile çalışanların sağlıklarını koruyacak çalışma şartlarının oluşturulmasına yönelik düzenlemeler bulunuyor.
150 KADIN ÇALIŞANA KREŞ ZORUNLULUĞU
Taslağa göre, 150 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde işverenlerin, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açması gerekecek.
İşverenler bu yükümlülüğü kendi iş yerlerinde kurum açarak yerine getirebilecek. Birden fazla işverenin ortak kurum kurması veya yetkili kurumlarla anlaşma yapması da seçenekler arasında yer alacak. Kurumların kuruluş ve işletme giderlerinin işverenler tarafından karşılanması öngörülüyor.
Çalışan sayısının hesaplanmasında, işverenin aynı ilçe sınırları içerisindeki iş yerlerinde çalışan kadınların toplamı esas alınacak. Ayrıca çocuğunun annesi vefat etmiş veya velayeti babaya verilmiş erkek çalışanlar da gerekli sayının belirlenmesinde hesaba katılacak.
100 KADIN ÇALIŞANA EMZİRME ODASI
Düzenleme taslağının bir diğer önemli başlığını emzirme odaları oluşturuyor. Buna göre, yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaksızın 100 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde emzirme odası kurulması zorunluluğu getirilmesi planlanıyor.
Emzirme odalarının kullanım amacı da genişletiliyor. Bu alanların yalnızca annelerin bebeklerini emzirebilecekleri yerler olarak değil, anne sütünün sağılabileceği ve uygun koşullarda muhafaza edilebileceği şekilde düzenlenmesi öngörülüyor.
Böylece çalışan annelerin iş hayatına devam ederken bebeklerinin beslenme ihtiyaçlarını karşılamalarının kolaylaştırılması hedefleniyor.
GEBE ÇALIŞANLARIN ÇALIŞMA ŞARTLARI DEĞİŞEBİLECEK
Taslakta gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların sağlık ve güvenliğini tehdit edebilecek risklere karşı işverenlerin sorumlulukları da yeniden ele alınıyor.
İş yerinde risk tespit edilmesi hâlinde öncelikle çalışanın çalışma koşullarının veya çalışma saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi planlanıyor. Bunun mümkün olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi durumunda çalışanın başka bir işe aktarılması öngörülüyor. Bu süreçte çalışanın ücretinde kesinti yapılmaması hedefleniyor.
Başka bir işe aktarılmanın da mümkün olmadığı durumlarda ise çalışanın talebi üzerine ücretsiz izin verilmesi planlanıyor. Bu izin süresinin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaması öngörülüyor.
TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞMAYA SINIRLAMA
Taslak, gebe ve emziren çalışanların sağlıklarını tehdit edebilecek işlerde korunmasına yönelik hükümler de içeriyor.
Buna göre gebe çalışanların; ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde, 80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda, iyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlarda, belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işlerde ve kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalabilecekleri işlerde çalıştırılmaması öngörülüyor. Yer altı maden işleri de çalışma kısıtlaması getirilmesi planlanan alanlar arasında bulunuyor.
İşverenlerin çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden düzenlemesi, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkânı sağlaması ve yüksekte çalışma ile düşme risklerine karşı önlem alması da taslakta yer alıyor. Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin güvence altına alınması da hedefleniyor.
KREŞ DÜZENLEMESİ İÇİN 2027 TARİHİ
Taslakta yürürlük takvimine ilişkin hükümler de bulunuyor. Kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin düzenlemenin 31 Aralık 2027 tarihinde, diğer hükümlerin ise yönetmelik değişikliğinin Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Ancak söz konusu hükümler henüz taslak aşamasında bulunuyor. Kreş ve emzirme odası zorunlulukları ile diğer çalışma koşullarına ilişkin uygulamanın kesin kapsamı ve yürürlük durumu, düzenlemenin nihai hâlinin yayımlanmasıyla netleşecek.
/ Haber Merkezi
