Yüksek Mahkeme, çıraklık döneminde fiilen üretimde çalıştığını belirterek bu sürelerin emeklilik hesabına dahil edilmesini isteyen davacı lehine verilen yerel mahkeme kararını bozdu.
Kararda, çıraklık ilişkisinin temel amacının bir iş sözleşmesi kapsamında çalışma ilişkisi oluşturmak değil, meslek ve sanat öğretmek olduğu vurgulandı.
DAVA 1987-1989 YILLARINA DAYANIYOR
Dava, 1987-1989 yılları arasında henüz 16 yaşındayken Makine Kimya Endüstrisi (MKE) bünyesinde çırak olarak çalışan bir kişinin açtığı hizmet tespiti davasıyla başladı. Davacı, bu dönemde yalnızca eğitim almadığını, üretim süreçlerinde aktif görev yaptığını belirterek söz konusu sürenin emeklilik hesabına dahil edilmesini talep etti.
İlk derece mahkemesi, davacının üretim faaliyetlerinde fiilen yer aldığı gerekçesiyle talebi kabul etti. Karar, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da onandı.
YARGITAY KARARI BOZDU
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine değerlendirme yapan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, farklı bir sonuca ulaştı. Sosyal güvenlik hakkının anayasal bir hak olduğuna dikkat çekilen kararda, sigortalılık sürelerinin tespitine ilişkin davaların büyük bir hassasiyetle ele alınması gerektiği ifade edildi.
Yargıtay, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na atıf yaparak çıraklık dönemlerinde uzun vadeli sigorta kollarının uygulanamayacağını hatırlattı.
Kararda şu ifadelere yer verildi:“Çıraklık ilişkisinde esas amaç çalışma değil, meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırağın üretime katılması, mesleki eğitimin doğal bir parçası olarak değerlendirilmelidir.”
EMEKLİLİK HESABINA DAHİL EDİLMEDİ
Yüksek Mahkeme, çırakların iş yerinde yaptığı uygulamalı faaliyetlerin dışarıdan bakıldığında işçi çalışmasına benzese de bunun eğitim sürecinin bir parçası olduğunu belirtti. Bu nedenle çıraklık döneminde yasal anlamda bir hizmet akdinin oluşmadığı ve emekliliğe esas sigortalılık şartlarının sağlanamayacağı sonucuna varıldı.
EMSAL NİTELİKTE KARAR
Yargıtay’ın bozma kararı, çıraklık ve staj sürelerinin emeklilik başlangıcı ya da prim gün hesabına dahil edilmesini talep eden benzer davalar açısından emsal niteliği taşıyor. Kararla birlikte, çıraklık dönemlerinin tek başına emeklilik hesabına dahil edilemeyeceği yönündeki hukuki görüş de netleşmiş oldu.
/ Haber Merkezi