Yozgat SGK İl Müdürlüğü de rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleriyle kayıt dışı istihdamın önlenmesinin önemine dikkat çekiyor. SGK, sivil toplum kuruluşları ve meslek odalarına yönelik ziyaretlerle işçi ve işverenlerin bilinçlendirilmesini amaçlıyor.
EKSİK GÜN VE ÜCRET BİLDİRİMİ DE KAYIT DIŞI
Kayıt dışı istihdam, bir çalışanın SGK’ye hiç bildirilmemesi ya da çalıştığı günlerin ve aldığı ücretin gerçeğe aykırı biçimde eksik gösterilmesi olarak tanımlanıyor. Bu nedenle yalnızca sigortasız işçi çalıştırılması değil, eksik prim günü veya düşük kazanç bildirimi de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendiriliyor.
Çalışanların sigorta kayıtlarının ve bildirilen kazançlarının düzenli olarak kontrol edilmesi önem taşıyor. Sigortalı çalıştırma yükümlülüğü işverene ait bulunurken, çalışanın sigortasız çalışmayı kabul etmesi de bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor.
EMEKLİLİK VE SOSYAL GÜVENCE RİSKE GİRİYOR
Sigortasız çalışanlar, emeklilik ve malullük aylığı gibi haklar için gerekli prim ve diğer koşulları karşılamakta güçlük yaşayabiliyor. Çalışanın vefatı halinde geride kalan yakınlarının ölüm aylığı hakları da sigorta kayıtlarından etkilenebiliyor.
Bunun yanında işsizlik ödeneği, iş kazası ve meslek hastalıklarına ilişkin sosyal güvence ile kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik hakları bakımından da sorunlar ortaya çıkabiliyor. Kayıt dışı çalışma, çalışanların ücret ve diğer haklar yönünden daha güvencesiz koşullarda kalmasına neden olabiliyor.
İŞVERENLER CEZA VE PRİM YÜKÜYLE KARŞILAŞABİLİR
Sigortasız işçi çalıştırdığı veya bildirim yükümlülüklerini ihlal ettiği belirlenen işverenlere, ihlalin niteliğine göre idari para cezası uygulanabiliyor. Bildirilmeyen çalışanlara ilişkin sigorta primleri de gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte tahsil edilebiliyor.
Kayıt dışı istihdam, işverenlerin yararlandığı prim teşviklerini ve bazı desteklerden faydalanma imkânlarını da etkileyebiliyor. Ayrıca iş kazası ve meslek hastalıkları durumunda ek hukuki sorumluluklar doğurabiliyor. Uygulanan kayıt dışı çalışma, işletmeler arasında haksız rekabete ve kamu gelirlerinde kayba da yol açabiliyor.
SİGORTA KAYDI E-DEVLET’TEN KONTROL EDİLEBİLİYOR
Çalışanlar, sigorta girişlerini ve bildirilen prim günlerini e-Devlet üzerinden hizmet dökümü alarak kontrol edebiliyor. Sigortasız çalıştırıldığını, çalışma günlerinin eksik bildirildiğini veya ücretinin gerçeğinden düşük gösterildiğini düşünenler, ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabiliyor.
Başvurular ayrıca ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezlerine yapılabiliyor; CİMER üzerinden de iletilebiliyor.
SGK, kayıt dışı istihdamın önlenmesi için çalışanların haklarını takip etmesinin ve işverenlerin yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesinin önemini vurguluyor.
/ Haber Merkezi