Emeklilik için yaşını ve sigortalılık süresini tamamlayan ancak prim günü eksik kalan vatandaşlar, eksik sürelerini tamamlamak için farklı yasal imkanlardan yararlanabiliyor.
Sosyal güvenlik mevzuatında yer alan doğum ve askerlik borçlanması, yurtdışı borçlanması, isteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur ihyası gibi uygulamalar, belirli şartları taşıyan vatandaşlara emeklilik yolunda önemli avantajlar sağlayabiliyor.
Ancak bu yöntemlerden yararlanmak, her vatandaşın aynı tarihte emekli olacağı anlamına gelmiyor. Sigorta başlangıç tarihi, prim günü, sigortalılık statüsü ve borçlanılacak sürenin niteliği emeklilik hesabında belirleyici oluyor.
KADINLARA 6 YILA KADAR DOĞUM BORÇLANMASI
Kadın sigortalıların eksik primlerini tamamlamasında en önemli seçeneklerden biri doğum borçlanması.
Mevzuatta belirtilen şartları taşıyan kadın sigortalılar, doğumdan sonraki çalışılmayan sürelerini borçlanabiliyor. Her çocuk için 720 güne kadar, üç çocuk için ise toplam 2 bin 160 gün, yani 6 yıla kadar borçlanma yapılabiliyor.
Ancak doğum borçlanmasının herkesi otomatik olarak 6 yıl erken emekli edeceği düşüncesi doğru değil. Borçlanmanın emeklilik yaşına ve sigorta başlangıcına etkisi, doğumun sigortalılık başlangıcından önce veya sonra gerçekleşmesi gibi ayrıntılara göre değişiyor.
ERKEKLER İÇİN ASKERLİK BORÇLANMASI ÖNEMLİ
Erkek sigortalılar açısından ise askerlik borçlanması eksik prim günlerinin tamamlanmasında önemli bir imkan olarak öne çıkıyor.
Askerlikte geçirilen sürelerin mevzuatta belirtilen şartlarla borçlanılması halinde eksik prim günleri tamamlanabiliyor.
Daha da önemlisi, askerlik süresinin ilk sigortalılık tarihinden önce olması halinde borçlanılan süre kadar sigorta başlangıcı geriye çekilebiliyor. Bu durum bazı vatandaşların tabi olduğu emeklilik şartlarının değişmesine ve daha erken emeklilik imkanının doğmasına yol açabiliyor.
GURBETÇİLER DE BORÇLANABİLİYOR
Yurtdışında yaşayan ve çalışan Türk vatandaşları için de yurtdışı borçlanması emeklilik hesabında önemli bir seçenek oluşturuyor.
Mevzuatta belirtilen şartları taşıyan yurtdışı süreleri borçlanılarak Türkiye'deki emeklilik hesabına dahil edilebiliyor. Ancak borçlanılan sürelerin hangi sigortalılık statüsünde değerlendirileceği ve emeklilik şartlarını nasıl etkileyeceği kişiden kişiye değişebiliyor.
Bu nedenle yurtdışında yaşayan vatandaşların borçlanma başvurusu yapmadan önce SGK kayıtları üzerinden kendi durumlarına ilişkin hesaplama yaptırmaları önem taşıyor.
ÇALIŞMADAN PRİM ÖDEMEK MÜMKÜN
Herhangi bir işverene bağlı çalışmayan ancak emeklilik için prim ödemeye devam etmek isteyen vatandaşlar için isteğe bağlı sigorta da seçenekler arasında bulunuyor.
Düzenli prim ödemesiyle sigortalılık süresinin artırılmasına imkan sağlayan bu yöntemde de dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılar bulunuyor. İsteğe bağlı sigortanın hangi statüde değerlendirileceği, kişinin geçmiş sigortalılık kayıtlarına göre emeklilik şartlarını etkileyebiliyor.
Yanlış bir tercih, emeklilik için gerekli şartların değişmesine neden olabileceğinden başvuru öncesinde kişiye özel hesaplama yapılması önem taşıyor.
BAĞ-KUR’DA DONDURULAN SÜRELERE İHYA İMKANI
Geçmişte Bağ-Kur prim borçları nedeniyle hizmet süreleri durdurulan esnaf ve diğer sigortalılar için ihya seçeneği de bulunuyor.
İhya işlemiyle daha önce durdurulan hizmet sürelerinin yeniden sigortalılık süresine kazandırılması mümkün olabiliyor. Ancak borçlanmadan farklı olarak ihyada, dondurulan sürenin tamamının güncel tutarlar üzerinden ödenmesi gerekebiliyor.
Bu nedenle uzun süreli dondurulmuş Bağ-Kur hizmeti bulunanların işlem yapmadan önce oluşacak maliyeti ayrıntılı şekilde hesaplaması gerekiyor.
2026’DA BORÇLANMANIN GÜNLÜK MALİYETİ
2026 yılında brüt asgari ücret 33 bin 30 TL olarak uygulanıyor.
5510 sayılı Kanun kapsamındaki borçlanmalarda tutar, başvuru tarihinde belirlenen günlük kazanç üzerinden hesaplanıyor. Doğum borçlanmasında yüzde 32, diğer borçlanma türlerinde ise yüzde 45 oranı esas alınıyor.
2026 yılı için prime esas günlük kazanç alt sınırının 1.101 TL olması nedeniyle alt sınır üzerinden hesaplandığında;
Doğum borçlanması: Günlük yaklaşık 352,32 TL
Diğer borçlanmalar: Günlük yaklaşık 495,45 TL
olarak hesaplanıyor.
Buna göre 30 günlük süre için alt sınır üzerinden doğum borçlanmasının maliyeti yaklaşık 10 bin 569,60 TL, diğer borçlanma türlerinde ise yaklaşık 14 bin 863,50 TL oluyor.
Yurtdışı borçlanmasında da 2026 yılı için alt sınır günlük tutarın yaklaşık 495,45 TL olduğu belirtiliyor.
Ancak vatandaşların günlük kazancı alt sınırın üzerinde belirleyebilmesi nedeniyle gerçek ödeme tutarı kişiden kişiye değişebiliyor.
SADECE DOĞUM VE ASKERLİK DEĞİL
Sosyal güvenlik mevzuatında belirli şartlarla başka sürelerin de borçlanılmasına imkan tanınıyor.
Bunlar arasında ücretsiz izin süreleri, bazı avukatlık stajı dönemleri, belirli doktora ve tıpta uzmanlık eğitim süreleri, hekimlerin fahri asistanlık dönemleri, bazı kısmi süreli çalışma süreleri, yurtdışındaki belirli resmi öğrenim süreleri, bazı uzman ve usta öğreticilik dönemleri, belirli eğitim süreleri, grev ve lokavt nedeniyle çalışılamayan bazı süreler ile seçim nedeniyle görevinden ayrılanların mevzuatta belirtilen açıkta geçen süreleri bulunuyor.
“KAÇ GÜN PRİM SATIN ALIRSAM EMEKLİ OLURUM?”
Emeklilik hesabında en çok merak edilen sorulardan biri bu olsa da bunun tek bir cevabı bulunmuyor.
Aynı miktarda prim borçlanması yapan iki kişinin emeklilik tarihi aynı olmayabilir. Çünkü hesaplamada;
sigorta başlangıç tarihi, 4/A-4/B-4/C statüsü, toplam prim günü, yaş şartı ve borçlanılacak sürenin niteliği birlikte değerlendiriliyor.
/ Haber Merkezi