Mevcut sistemde emeklilik şartları, sigortalının ilk işe giriş tarihi ile bağlı bulunduğu sigorta statüsüne göre değişiyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan 4/A kapsamındaki çalışanlarda kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş ve belirli prim şartları uygulanırken, 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalılarda 7 bin 200 prim günü şartı bulunuyor.
Gündeme gelen reform önerileri ise özellikle EYT kapsamı dışında kalan çalışanların emeklilik koşullarına yönelik beklentilere odaklanıyor.
EV HANIMLARINA PRİM DESTEĞİ GÜNDEMDE
Reform başlıkları arasında çalışma hayatında aktif olarak yer almayan ev hanımlarının sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesini kolaylaştıracak bir prim desteği modeli de bulunuyor.
İsteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödeyen ev hanımlarının primlerinin belirli bir bölümünün devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Böylece sosyal güvenlik sistemine dahil olmayan kadınların emeklilik hakkına erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.
ÇALIŞAN ANNELER İÇİN YENİ FORMÜL
Çalışan annelere yönelik düzenleme de reform gündeminin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.
Gündeme gelen modelde, çocuk sayısına göre emeklilik yaşının kademeli olarak düşürülmesi ve yıpranma payına benzer bir uygulamanın değerlendirilmesi öngörülüyor. Çalışmaya devam etmek isteyen anneler için uzaktan ve esnek çalışma modellerinin teşvik edilmesi ile çocuk bakımına yönelik destekler de konuşulan seçenekler arasında bulunuyor.
1999 SONRASI SİGORTALILARA KADEMELİ EMEKLİLİK
EYT düzenlemesinin dışında kalan ve 9 Eylül 1999 ile sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar açısından kademeli emeklilik önerileri de gündemde.
Faruk Erdem tarafından aktarılan formülde, emeklilik yaşının işe giriş tarihine göre kademeli şekilde belirlenmesi öneriliyor. Modelde 7 bin veya 7 bin 200 prim gününün tamamlanması ile kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresinin doldurulması temel şartlar arasında gösteriliyor.
Ancak söz konusu başlıkların henüz yürürlüğe girmiş yeni emeklilik kuralları olmadığı, reform önerileri ve gündemdeki formüller olduğu belirtiliyor. Mevcut mevzuatta 1999 sonrası sigortalılar için farklı yaş ve prim koşulları uygulanıyor.
BAĞ-KUR’DA PRİM GÜNÜ EŞİTLİĞİ
Sosyal güvenlik reformunda Bağ-Kur’luların prim gün sayısına ilişkin düzenleme de yer alıyor.
Esnaf ve küçük işletme sahipleri başta olmak üzere Bağ-Kur kapsamında bulunanların emeklilik için gereken prim gün sayısının SSK’lı çalışanlarla eşitlenmesine yönelik bir düzenleme üzerinde duruluyor.
EMEKLİ AYLIĞI HESAPLAMA SİSTEMİ DE GÜNDEMDE
Reform çalışmaları yalnızca emeklilik yaşı ve prim günleriyle sınırlı kalmıyor. Emekli aylıklarının hesaplanma yöntemi de gündemdeki başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Mevcut sistemde çalışma dönemlerine göre farklı aylık bağlama oranları uygulanırken, 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası dönemlerdeki farklı hesaplama yöntemlerinin sadeleştirilmesi tartışılıyor.
Gündeme gelen reform önerileriyle sosyal güvenlik mevzuatının daha anlaşılır ve çalışanlar açısından daha standart bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
GÖZLER REFORM ADIMLARINDA
Ev hanımlarına prim desteği, çalışan annelere yönelik erken emeklilik formülü, Bağ-Kur’lular için prim günü düzenlemesi, 1999 sonrası sigortalılara kademeli emeklilik ve emekli aylığı hesaplama sisteminin yeniden ele alınması gibi başlıklar milyonlarca çalışanın gündeminde.
/ Haber Merkezi