Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, haziran ayında üretici ile market fiyatları arasındaki farkları ve tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi. Bayraktar, haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 379,3 ile elmada görüldüğünü açıkladı.
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, elmadaki fiyat farkını yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz izledi. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma, markette 89 lira 87 kuruştan satıldı. Havuç üreticide 22 lira 50 kuruş iken markette 86 lira 45 kuruşa, çilek üreticide 43 lira iken markette 164 lira 91 kuruşa ulaştı. Yeşil fasulye üreticide 46 lira 25 kuruş, markette 162 lira 45 kuruş; kiraz ise üreticide 57 lira 50 kuruş, markette 199 lira 48 kuruş oldu.
Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek oldu. Çilekteki artışı yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti. Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesteki düşüşü yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi.
Üretici fiyatlarında ise haziran ayında 30 ürünün 12’sinde artış, 9’unda düşüş yaşandı. 9 üründe ise fiyat değişmedi. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 54,8 ile karpuzda görüldü. Karpuzu yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz takip etti. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün ise yüzde 112,5 ile kabak oldu. Kabaktaki artışı yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates izledi.
Bayraktar, üretici fiyatlarındaki değişimlerin arz ve talep koşullarından kaynaklandığını belirtti. Seralarda sezonun sona yaklaşmasıyla kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalıkta arzın azaldığını ifade eden Bayraktar, bu durumun fiyatları artırdığını söyledi. Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir’in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla arzın arttığını, bunun da fiyatları düşürdüğünü kaydetti. Karpuzda hasat miktarının artması, limonda ise talebin azalması fiyat düşüşüne neden oldu.
Tarımsal girdi fiyatlarında da dikkat çeken değişimler yaşandı. Haziran ayında mayıs ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,6, DAP gübresi yüzde 0,3 arttı. Buna karşılık ÜRE gübresi yüzde 9, amonyum sülfat gübresi yüzde 4, amonyum nitrat gübresi ise yüzde 2,4 oranında düştü.
Son bir yılda ise gübre fiyatlarındaki artış yüksek seviyelerde seyretti. Amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve ÜRE gübresi yüzde 12,2 oranında arttı. Aynı dönemde besi yemi yüzde 30,9, süt yemi yüzde 29,2, elektrik yüzde 25,1, tarım ilacı yüzde 27,8 ve mazot yüzde 31,5 oranında zamlandı.
Bayraktar’ın açıklamaları, hem üretici hem de tüketici açısından gıda fiyatlarındaki makasın haziran ayında da belirgin şekilde devam ettiğini ortaya koydu.
/ Haber Merkezi