Çayıralanlı
Yozgat’ın Çayıralan ilçesinde kurulan Çayıralan Emekçi Kadınlar Kooperatifi (ÇEKOOP), ürettikleri doğal ürünleri hem iç pazara hem de yurt dışına göndererek kadın emeğini ekonomik değere dönüştürüyor.
2021 yılında kurulan Çayıralan Emekçi Kadınlar Kooperatifi (ÇEKOOP), kiraladıkları tarla ve bahçelerde domates, biber, nohut, yeşil mercimek gibi tarımsal ürünlerin üretimini gerçekleştiriyor. Yetiştirdikleri ve bölge kadınlarından temin ettikleri ürünleri işleyerek salça, turşu, marmelat, sirke, erişte, mantı ve pekmez gibi katma değeri yüksek ürünlere dönüştüren kadınlar, bu sayede hem aile bütçelerine hem de yöre ekonomisine katkı sağlıyor. Kooperatif, Çayıralan’ın köylerinde yaşayan kadınların ürettiği doğal ürünleri de ücret karşılığı satın alıyor. Alınan bu ürünler, kooperatif atölyelerinde işlenip paketlenerek satışa hazır hale getiriliyor. Böylece bölgedeki kadınlar için çift yönlü bir gelir kapısı oluşturuluyor. ÇEKOOP üyeleri yaz aylarında domates, biber, nohut ve yeşil mercimeğin yanı sıra turşu, salça, marmelat, elma ve alıç sirkesi, pekmez, erişte, mantı ve bulgur üretimi yapıyor. Kış aylarında ise üretime ara vermeden tandırda gözleme ve bazlama pişirerek hem yöresel lezzetleri yaşatıyor hem de satış yaparak gelir elde ediyor. Yaz aylarında yaklaşık 50 kişiye, kış aylarında ise 15-20 kişiye iş imkânı sağlayan ÇEKOOP, sadece kendi üyelerine değil, ürünlerini satan kadınlara da ekonomik katkı sunuyor. Kooperatif, Çayıralan’da bulunan satış mağazasının yanı sıra kargo yoluyla Türkiye’nin dört bir yanına ürün gönderiyor. Ayrıca farklı illerde düzenlenen fuar ve etkinliklerde stant açarak hem ürünlerini tanıtıyor hem de satış yapıyor. Yurt dışına da ürün gönderen ÇEKOOP, bölgenin doğal ve sağlıklı ürünlerini uluslararası pazarda tanıtmaya başladı. Çayıralan Emekçi Kadınlar Kooperatifi Başkanı Gülten Bulut, kadınların el emeğiyle ürettikleri doğal ürünlere her geçen gün yenilerini eklediklerini vurguladı. Bulut, şu ifadeleri kullandı:
“Kooperatifimizde kuşburnu marmelatı, kayısı, vişne, çilek reçeli, farklı sirke çeşitleri, alıç ve elma sirkesi, hamur işleri, erişte, mantı, kırpma çorbalık gibi birçok ürün hazırlıyoruz. Ayrıca domates ve biber üretip, yöremize özgü pezik turşusu da yapıyoruz. Hedefimiz, hem kadınlarımızın emeğini değerlendirmek hem de Çayıralan’ın doğal ürünlerini Türkiye ve dünyaya tanıtmak.”
ÇEKOOP’un başarısı, Çayıralanlı kadınların dayanışma ruhunu ve üretim azmini ortaya koyuyor. Kooperatif, kadınların ev ekonomisine katkı sağlamasının yanı sıra, kırsalda istihdamı artırarak göçün önüne geçilmesine de katkı sunuyor.
Gülten Bulut, yurt dışından gelen talepleri de karşıladıklarını belirterek, şöyle konuştu:
“2021 yılında kooperatifimiz kuruldu. Yöresel ürünler üretiyoruz. Kendi bahçemizde sebzeler yetiştiriyoruz, kendi tarlamızda nohut, fasulye, mercimek yetiştiriyoruz. Yerel halktan da topladığımız kuşburnu, madımakları işleyerek kapıda ödemeli yurt içinde her tarafa gönderim sağlıyoruz. Yurt dışına da 20 ton kadar malzeme gönderdik. Bayilik hususunda anlaşmalarımız olacak, 2-3 yere bayilik vermeyi düşünüyoruz, Almanya ve Fransa'ya. Gilaburu sirkesi her yerde bulunmuyor. Gilaburu her yerde bulunmuyor. Özellikle Yozgat’ın Çayıralan, Çandır ve Kayseri bölgelerinde bulunan bir bitki. Bitkinin, meyvenin özelliği böbrek taşına, kumuna, safra kesesindeki kum, taş o tür şeylere çok iyi geliyor. Biz sirkesini de yaptık. Sirkesini bir bardak suyun içine iki kaşık koyarak içildiği zaman gerçekten de kadın hastalıklarına dahi çok iyi geliyor." Haber Merkezi